Μιχαήλ Κατσαρός: η Κυπαρισσία έχει πολλούς αρουραίους!


 

  Μα (!?)
να κάνουνε επίσημη εκδήλωση (?)
με προσκλήσεις και επισήμους (?),
πρώην δημάρχους και παπάδες και παρα-λίγο δεσποτάδες (?),
για να τους ακούσουν, 150 άνθρωποι που ήδη ήξεραν τον Κατσαρό , ενώ έπρεπε να γίνει σε μεγάλο χώρο, για όλο τον απλό λαό που δυστυχώς δεν τον γνωρίζει καν!
--Εκδήλωση  με μικρόφωνα –μεγάφωνα? (ενώ δεν χρειαζότανε σε τόσο μικρό χώρο) ,
 και με πλαστικές καρέκλες!?, και με χειροκροτήματα και με μαγνητοσκόπηση!!??,
 και.., και, και,
 και όλα αυτά  για να τιμήσουν έναν ‘αναρχικό, χιουμορίστα και ημίμουρλο’ ποιητή –όπως  εύστοχα είπε κάποιος -   που όλη η ζωή του ήταν ακριβώς αντίθετη με όλα αυτά?

 Μα να θέλουνε να ηρωοποιήσουνε έναν ταπεινό καθημερινό άνθρωπο?
 Και να λένε πως έτσι ‘έβγαλαν το χρέος που τους βάραινε τόσα χρόνια’?  
Δηλαδή με αυτή και μόνο την εκδήλωση τους έφυγαν οι τύψεις?

--Πώς έφυγαν οι τύψεις, που ενώ υπάρχει απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου από τη χρονιά θανάτου του το 1998, να πάρει το πάρκο παραλίας το όνομά του, κι όμως δεν έχει γίνει αυτό έστω κι αν πέρασαν 17 χρόνια?.   (αντιθέτως έσπασαν και πέταξαν μια μαρμάρινη πλάκα που βρισκόταν εκεί και έγραφε ένα ποίημα, του επίσης σημαντικού αδελφού  Κώστα Κατσαρού.)
--Πώς (?) δεν έχουν κάνει ακόμα Μουσείο το πατρικό σπίτι των Κατσαρών στην πάνω πλευρά της Λαϊκής αγοράς, πάνω απ το Δημαρχείο…
-- Πώς δεν έχουν ενημερώσει τον κόσμο για άλλους δεκάδες αξιόλογους ποιητές της περιοχής, και περιορίστηκαν μόνο στον Μιχάλη επειδή έγινε παγκόσμια γνωστός?

------------------------Εμείς , λοιπόν, θα κάνουμε μια άλλη γραπτή ‘εκδήλωση’ για τον Μιχάλη Κατσαρό, με απλά λόγια, καθημερινά και ελαφρώς αλατοπιπεράτα, όπως ακριβώς θα ήθελε κι ο ίδιος.  Θα κάνουμε  ένα άλλο ‘αναρχικό μνημόσυνο’ σ αυτόν τον παράξενο συμπατριώτη μας που δυστυχώς δεν τον εκτιμούμε εμείς οι συμπατριώτες του ούτε μετά θάνατον.

•--γύρναγε διαρκώς αφηρημένος, ελαφρώς άπλυτος, μπεκρής και καπνιστής! Ένα ωραίο ‘ψώνιο’, ένας αυθεντικός ποιητής! Περιθωριακός και ιδιόρρυθμος.
• --πολλά απ όσα είπε και έγραψε είναι ακατανόητα, μιλούσε σαν τους χρησμούς της Πυθίας, και σαν προφήτης. Αλλά επειδή εκείνα που καταλαβαίνουμε είναι σημαντικά, μαγευόμαστε και παριστάνουμε πως καταλαβαίνουμε και τα άλλα.
•--είχε τρομερό χιούμορ, περιζήτητος στις παρέες.
•--λεγότανε και ‘Καλαντζάκος’, είναι το δεύτερο οικογενειακό του όνομα, καμία σχέση με την πολιτική οικογένεια των ‘Καλαντζάκων’.
•--ανεβοκατέβαινε συχνά την οδό Σταδίου- Σύνταγμα  κλπ, στο κέντρο της Αθήνας.
•--τον διόρισε υπάλληλο ο  Μίκης Θεοδωράκης , για να έχει ένα μικρό εισόδημα να ζεί, αλλά σε λίγες μέρες έφυγε..
•--ένα φεγγάρι για να επιβιώσει, έγραφε σε περίληψη βίους Αγίων και τους έκδιδε, αν και ο ίδιος ήταν προφανώς άθρησκος και ίσως άθεος...  Σημειώνουμε εδώ πως ο τίτλος στο πασίγνωστό βιβλίο ποιημάτων: Κατά Σαδδουκαίων, είναι παρμένος από το ευαγγέλιο , όπου εκεί αναφέρεται πως οι Σαδδουκαίοι ήταν απ τις ανώτερες ιερατικές τάξεις  των Ιουδαίων. Ήταν πολύ αυστηροί, προσκολλημένοι στις γραφές, και σε αντίθεση με τους Φαρισαίους αρνούνταν την ανάσταση του σώματος. Ο Χριστός,  πολλές φορές στο ευαγγέλιο ομιλεί κατά των Σαδδουκαίων, το ίδιο όπως μιλάει και κατά Φαρισαίων.

•--με τους Κυπαρισσιώτες δεν είχε τις καλύτερες σχέσεις. Σπάνια κατέβαινε στην πόλη που γεννήθηκε και τελείωσε το Γυμνάσιο. Ίσως τον είχαν κουτσομπολέψει, ίσως τους έβλεπε υπερσυντηρητικούς ,φιλοχρήματους και πονηρούς  –όπως και είναι-, και ξέρουμε  πως τους είχε αποκαλέσει ‘αρουραίους’

•--Τον Μιχάλη Κατσαρό, το εκμεταλλεύτηκαν ακόμα και οι Κομμουνιστές. Ακόμα και σήμερα υπάρχει στο διαδίκτυο  επίσημη ανακοίνωση του ΚΚΕ πως ήταν κάποτε μέλος του ΕΑΜ , και του ΚΚΕ, - όπως και ήταν για λίγο καιρό-.  Όμως επειδή ήταν φιλελεύθερος και δημοκράτης και αντισταλινικός, έφυγε όπως και χιλιάδες άλλοι .  Τον θέλουν ‘με το ζόρι’ κομμουνιστή, συνεχίζουν το ίδιο λάθος που έκαναν κάτι ψευτοαριστεροί όταν κουτσούρεψαν το πασίγνωστο ποίημά του , κόβοντας τις επίμαχες λέξεις. Η Εφημερίδα ‘Δημοκρατικός Τύπος’ το δημοσίευσε στις 8-10-1950 λογοκριμένο, με το επιχείρημα να μην προκαλέσουν τους ‘δεξιούς’, διότι ήταν πολύ επαναστατικό, πολύ αναρχικό.

 Θα σημειώσουμε μόνο τις φάσεις που κόπηκαν από το ποίημά του αυτό:

 (Αντισταθείτε)
στην κρατική εκπαίδευση
στο φόρο (…)
σ’ αυτόν που χαιρετάει απ’ την εξέδρα ώρες
     ατέλειωτες τις παρελάσεις (…)
στον πρόεδρο του Εφετείου αντισταθείτε (…)
στις υπηρεσίες αλλοδαπών και διαβατηρίων
στις φοβερές σημαίες των κρατών και τη διπλωματία
στα εργοστάσια πολεμικών υλών (…)
στα θούρια (…)
 Φαίνεται είχε πέσει σε έναν σταλινικό δημοσιογραφίσκο που του άρεσε η κρατική κομμουνιστική εκπαίδευση και ο κρατικός φόρος, που του αρέσουνε οι παρελάσεις στην Κόκκινη Πλατεία, τα κομματικά Δικαστήρια, οι έλεγχοι στα σύνορα για αλλοδαπούς, που του αρέσουνε τα σύμβολα και οι σημαίες, τα όπλα και οι πυρηνικές βόμβες και τα εμβατήρια. Γι αυτό και έκοψε όλα αυτά που τα κατηγορούσε ο Κατσαρός. Ωστόσο, βλέπουμε, πως εκ των υστέρων η λογοκρισία αυτή έκανε πιο διάσημο το ποίημα, και στις μέρες μας το κάνει ακόμα πιο επίκαιρο.

Αλήθεια! Τι θα έγραφε σήμερα, αν ξανάγραφε το ‘Αντισταθείτε’ ο Κατσαρός?
Και πώς θα έγραφε ο καθένας ένα ανάλογο ποίημα?
Σε τι θα συμβουλεύαμε τους άλλους να αντισταθούν, σε τι να αντιδράσουν?.
Ιδού το ερώτημα!!! Ας δώσει ο καθένας την δική του απάντηση...

  Ας κάνουμε εδώ ένα φιλολογικό σχόλιο για το όνομα που του έδωσε: Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΜΟΥ, ενώ το πιο σωστό θα ήταν να το έλεγε: ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΕ. (όπως το λέμε σχεδόν όλοι μας)
Μάλλον ο λόγος ήταν για να μας θυμίζει πως αυτό αφήνει σε μας για ‘διαθήκη’, αυτή τη συμβουλή μας αφήνει φεύγοντας, σαν να είμαστε συγγενείς του και κάνει να λαβαίνουμε από μια ‘διαθήκη’. Ήξερε και ο ίδιος πως το ποίημα λέγεται  ‘αντισταθείτε’ αλλά του έδωσε επίτηδες (και) ένα άλλο όνομα για να του προσδώσει μυστήριο.

Αλλά ας δούμε 2 από τα πιο γνωστούς μελοποιημένους στίχους του, πόσο απλοί είναι, κι όμως είναι αριστούργημα…

Μαργαρίτα μαγιοπούλα

Είχα φυτέψει μια πορτοκαλιά
Που την εζήλευε όλη η γειτονιά

Πρωί πρωί την γέμιζα φιλιά
Το δειλινό την πήραν τα πουλιά

Αχ μαργαρίτα μαγιοπούλα
Αχ μαργαρίτα μάγισσα

 Σχόλια:  Για το ποίημα αυτό, πολλά έχουν ακουστεί. Πως ίσως γράφτηκε για την Μαργαρίτα, την κόρη του Μίκη Θεοδωράκη, με τον οποίο ο Κατσαρός ήσαντε κουμπάροι.
Άλλοι λένε πως δεν είναι δικοί του οι στίχοι (!) αλλά του Ιάκωβου Καμπανέλη, και το ‘έγραψαν’ για δικό του, για να πάρει μερικές δραχμές ως πνευματικά δικαιώματα, για να μπορέσει να ζήσει. (αν και τον ίδιο τον Κατσαρό τον έχουν κλέψει πολλοί άλλοι και τα παρουσίασαν για δικά τους.)
 Πάντως οι στίχοι αυτοί, είναι τόσο μα τόσο απλοί. 6 μόνο σειρές. Δεν λένε και τίποτα ιδιαίτερο, κι όμως είναι πανέμορφοι, απίστευτα όμορφοι, και σε συνδυασμό με την γλυκιά μουσική που έχουν, έφτιαξαν ένα από το ομορφότερα ελληνικά τραγούδια. Είναι ο εθνικός ύμνος της Κυπαρισσίας… Το ακούς και ανατριχιάζεις…
 Υπάρχει σε δεκάδες εκτελέσεις, πολλοί λένε πως καλύτερα το λέει η Μαίρη Λίντα. Μα όποιος και να τραγουδήσει αυτό το τραγούδι, είναι επιτυχία…


Χρώματα κι αρώματα

Την εικόνα σου σεβάστηκα
στη φλόγα δεν εκράτησα
την εικόνα την καλή
θα σου φέρω μιαν αυγή

την εικόνα σου σεβάστηκα
και κράτησα
και τα χέρια μου θα ενώσω
πριν στη ζητιανιά τη δώσω

χρήματα κι αρώματα
(κι) άσε τα καμώματα

Σχόλια:  Εδώ οι στίχοι είναι ακόμα πιο ακατανόητοι. Είναι άραγε ερωτικό το ποίημα? Πού κολλάνε τα ‘χρώματα’ και τα ‘αρώματα’?  Κι όμως το τραγούδι αυτό με την ωραία μουσική του Γιάννη Μαρκόπουλου, -με εμφανείς επηροές από την μουσική μας παράδοση-, αν το ακούσεις απ τον Ξυλούρη, πάλι ανατριχιάζεις. Και δεν σε νοιάζει που δεν το καταλαβαίνεις, σου φτάνει η ωραία αίσθηση που έχεις, του ρομαντικού, του σεβαστικού και με ολίγον παράπονο…


------Ας μελετήσουμε κι ένα άλλο παράξενό ποίημά του, από το κατά Σαδδουκαίων:   
Έχει τίτλο: ΘΑ ΣΑΣ ΑΦΗΣΩ, όπου λέει διάφορα του στυλ: πως θα μας αφήσει ‘στον κόσμο μας’, κι αυτός μόνος του θα γυρνάει με σημαία ένα κουρέλι ανάμεσα σε τάφους, σαν ένας φλογερός πρίγκηπας-μάγος!   

Και συνεχίζει και μας σοκάρει:
Η ώρα πλησίασε. Θα γκρεμιστούν οι ναοί (…)    

και τελειώνει:
Εγώ
ένδοξος
γράφω
σ’ όλα τα όνειρά σας
Ελευθερία.

 Ίσως δεν υπάρχει πιο ωραία ευχή, πιο ωραίο κομπλιμέντο που μας είπε ποτέ άνθρωπος. Και τον ευχαριστούμε γι αυτό…  Δεν αναγράφουμε όλο το ποίημα, παρακινώντας τον αναγνώστη να το βρεί ο ίδιος και να το μελετήσει.



------Ας αναφέρουμε και 2 άλλες λέξεις από άλλο του ποίημα όπου γράφει:
Κατάδικοι Μαντά , και  4.500 ή θάνατος!  

Τι να σημαίνουν άραγε αυτές οι λέξεις?.

 Ο Κατσαρός  ήταν με τον φτωχό εργαζόμενο λαό. Ήταν με το δίκαιο, υπό αυτήν την έννοια ήταν ‘αριστερός’, αν και η λέξη δεν έχει πλέον καμμία σημασία…
 Από το 45 και μετά στις Φυλακές Κυπαρισσίας, που λέγονταν και φυλακές Μαντά, φυλακίστηκαν εκατοντάδες πολιτικοί κρατούμενοι, κυρίως αριστεροί.

 Το 1935 είναι η κορύφωση των αγώνων των σταφιδοπαραγωγών. Συγκεντρώσεις πορείες συγκλονίζουν τα σταφιδοχώρια της Μεσσηνίας και άλλων νομών. Οι σταφιδέμποροι παίρνουν την οκά 3 ή 4 δραχμές και την πουλάνε στο Λονδίνο 25! Οι αγρότες τότε ζητούσαν 4.500 δραχμές την ενετική χιλιάδα σταφίδας, ίσως ζητούσαν να πάει 4,5 η τιμή της οκάς.
  Οι αγρότες επαναστατούν, - Αύγουστος-Σεπτέμβρης του 35-, και κατά εκατοντάδες πορεύονται προς την Κυπαρισσία όπου ήταν η διοίκηση του ΑΣΟ (αυτόνομου σταφιδικού οργανισμού). Σε άλλες πόλεις είχαν ήδη κάψει τα γραφεία του ΑΣΟ, υπήρχαν και σκοτωμένοι. Από την Κυπαρισσία είχαν σκοπό να πάρουν  το τραίνο για να συνεχίσουν  την διαμαρτυρία στην Αθήνα. Όμως ο Πρωθυπουργός Κονδύλης κηρύσσει στρατιωτικό Νόμο και στέλνει στην Κυπαρισσία μια Μεραρχία (!) , και καθυποτάσσει τους αγρότες. Υπήρξαν τότε θύματα, τραυματίες και σκοτωμένοι, και πρέπει να γίνει κάποτε ένα αφιέρωμα για όλη αυτή την ιστορία, και να διδάσκεται στα σχολεία της περιοχής.






Αλλά ας αφήσουμε τις πληροφορίες και τα σχόλια και ας περάσουμε στις:



             Π     Ρ     Ο     Τ     Α     Σ     Ε     Ι     Σ

  1. Να μετονομαστεί η πλατεία Δημαρχείου σε Πλατεία Κατσαρού.

  1. Να αγοραστεί ή να νοικιαστεί από το Δήμο το πατρικό του σπίτι που βρίσκεται στην  άνω πλευρά της Πλατείας και να γίνει Μουσείο. Εκεί να πωλούνται όλα τα βιβλία του, ποιήματά του, κλπ. όλα τα περιοδικά που έχουν κάνει αφιέρωμα σ αυτόν, φωτογραφίες, κλπ, Να υπάρχουν επίσης όλα τα ποιήματα του αδελφού του Κώστα Κατσαρού, να εκδοθούν και να πωλούνται, αλλά και άλλων Κυπαρίσσιων ποιητών. Να είναι κάπως ένα Μουσείο Ποίησης με αφορμή τον μεγάλο Ποιητή Μιχάλη Κατσαρό.    Να εκτίθενται επίσης μερικοί πίνακες της γυναίκας του Μιχάλη, της Κυπαρισσιώτισσας Κούλας Μαραγκοπούλου, αρκετοί κυπαρισσιώτες έχουν  ακουαρέλες της (ζωγραφιές με νερομπογιές). Λίγοι γνωρίζουν πως είναι παγκοσμίως γνωστή, και πίνακές της -τεράστιας χρηματικής αξίας- εκτίθενται σε μεγάλα Μουσεία της Ευρώπης!
   Από τα εισιτήρια του μουσείου και τις πωλήσεις των βιβλίων , κάρτες κλπ, θα βγαίνουν όλα τα έξοδα : ενοίκιο, φως, μισθός φυλάκων. Πολλοί εθελοντές είναι σίγουρο πως θα εργάζονταν δωρεάν για να στηθεί αυτό το μουσείο αλλά και ως φύλακες σε βάρδιες .

  1.  Να αναρτήσει ο Δήμος Τριφυλίας στην Κυπαρισσία επειγόντως το ποίημά του ‘Αντισταθείτε’, σε ελληνικά αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά έως και κινέζικα! ,  σε μεγάλη μαρμάρινη στήλη στην κεντρική πλατεία για να το βλέπουν όλοι.

                                  antoniosantonopouloskyparissia.blogpsot.gr  

Υ.Γ. ας πούμε κι ένα αστείο: Όταν δούλευε στον ραδιοφωνικό σταθμό των ενόπλων δυνάμεων έλεγε πολλά αστεία παριστάνοντας πως έγινε λάθος. Ένα από αυτά, το πιό γνωστό ήταν:   η βασίλισσα συνέχισε την περίοδόν της εις την επαρχία…
 ---Ας πούμε και μια ‘ρουφιανιά’, σαν κυπαρισσιώτες που είμαστε: όταν πέθανε ο επίσης μεγάλος αδελφός ποιητής του, Κώστας Κατσαρός, ένας παπάς της πόλης, ίδιος με τους περισσότερους πολίτες σ αυτήν την πόλη, σχολίασε αρνητικά μέσα στην εκκλησία τον νεκρό με επιχείρημα την υποτιθέμενη ομοφυλοφιλία του..  
  Αρουραίοι Κυπαρίσσιοι , -απ ό,τι φαίνεται- , υπάρχουν ακόμα, είχε πολύ δίκιο ο ποιητής...

Υ.Γ 2.  Ρώτησε  κάποιος τον Κατσαρό, πολλά χρόνια μετά από τότε που έγραψε το ‘αντισταθείτε’, πώς θα το ξανάγραφε. Και απάντησε:
«το νέο αντισταθείτε? Η αντίσταση σήμερα είναι ατομική. Δεν είναι κοινωνική. Το άτομο αντιστέκεται στην σημερινή κοινωνία.(…)»

  (πολλές πληροφορίες για το ανωτέρω άρθρο έχουν ληφθεί από το αφιέρωμα για τον Κατσαρό, του περιοδικού ΙΑΜΒΟΣ, 2005)
Share on Google Plus

About kyparissiotis